La neige gelée tombe des sommets et se transforme en ruisseaux.
Les oiseaux chantent la liberté,
Et les fleurs, intrépides, rendent leurs couleurs au monde.
Plus profondément, Nowruz est un concept historique et social : un moment de rupture avec l’ancien ordre et la possibilité du début d’une situation nouvelle.
Cette célébration se perpétue depuis plus de trois mille ans sur un vaste territoire s’étendant de l’Iran au Kurdistan et à l’Asie centrale. Astronomiquement, elle coïncide avec l’équinoxe de printemps ; mais sa pérennité à travers l’histoire ne tient pas au calendrier, mais à sa fonction sociale et à sa signification politique.
Dans la mémoire collective, Norouz a toujours été lié à l’idée de libération.
Dans les récits du peuple kurde, ce lien s’exprime par la défaite de l’empire assyrien, symbole d’un ordre oppressif.
Dans les mythes iraniens, avec le soulèvement de Kaveh et la fin de Zahnak.
Et aujourd’hui, il semble que l’histoire soit revenue au même point de basculement.
Les gens, au milieu de la guerre, des bombardements et de la répression,
Parmi les puissances qui ont fait de la vie leur arène de compétition, elles se retrouvent une fois de plus confrontées à la même question :
Comment peut-on être libre ?
La solution n’est pas de répéter le cycle de la violence.
Il ne s’agit pas de devenir un carburant pour la guerre des puissances.
La solution réside dans le retour à la société, aux liens humains, à la solidarité et dans le fait de renouer avec les autres.
Quel que soit la véracité historique de ces récits, ce qui importe, c’est une vérité commune :
Aucun ordre fondé sur la répression et l’oppression ne peut durer.
Aujourd’hui, cette signification est redevenue pertinente.
Dans un contexte où les populations iraniennes sont confrontées simultanément à la répression interne, aux tensions militaires et aux luttes de pouvoir, Nowruz n’est plus simplement un rituel culturel ; il est devenu un point de convergence pour repenser la possibilité de la libération.
Mais cette libération ne viendra ni par une guerre entre puissances, ni par l’intervention de forces étrangères.
Les puissances mondiales, qu’elles prennent la forme de gouvernements ou de coalitions militaires, agissent selon la logique de leurs propres intérêts, et non selon celle de la liberté humaine.
En revanche, reproduire les mêmes schémas de pouvoir centralisé (sous une forme différente) ne crée pas de changement fondamental.
Le transfert du pouvoir, sans modification de la structure, ne change que la forme de la domination, et non son essence.
Il ne s’agit donc pas d’un choix entre puissances,
Il s’agit plutôt d’un rejet de la logique de domination dans son ensemble.
Dans ce contexte, l’appel à une confrontation directe et désorganisée en temps de guerre n’est pas une solution, mais une augmentation des pertes humaines sans perspectives réelle de changement.
Ce qui est nécessaire, ce n’est pas la dispersion et les réactions émotionnelles, mais la reconstruction des liens sociaux, de la solidarité et la formation de capacités d’auto-organisation au sein de la société.
La liberté n’est pas un moment soudain ;
Il s’agit d’un processus social qui découle de la coopération, de la solidarité et de l’organisation horizontale.
Elle se forme en réaction aux structures autoritaires et patriarcales fondées sur la concentration du pouvoir et le contrôle de la société.
La véritable alternative est la formation de sociétés autonomes.
Ils fonctionnent sur la base de la coopération,
Et ils progressent en harmonie avec la nature et les besoins humains.
Nowruz, en ce sens, n’est pas qu’un symbole ;
Il s’agit plutôt d’un cadre conceptuel :
Transition des ordres obsolètes aux nouvelles formes de vie sociale.
Cette transition, telle qu’elle se produit dans la nature, n’est pas possible sans transformation.
Mais cette transformation n’est pas une destruction aveugle, mais une transition consciente de structures inefficaces vers des structures plus progressistes et plus humaines.
Nowruz nous rappelle que l’histoire n’est ni linéaire ni close.
Les systèmes existants, aussi puissants soient-ils,
Elles peuvent prendre fin.
Et ce qui vient après cela,
Non pas par les pouvoirs en place,
Il est plutôt fabriqué par des personnes.
Qui ont su se reconnaître et agir collectivement.
Nowruz, à ce niveau,
Ce n’est pas une célébration,
Il s’agit plutôt d’une situation historique :
La possibilité de la fin de la domination,
Et commencez à construire une vie libre.
Ni au mollah, ni au roi !
Non aux guerres entre Etats !
Femme-Vie-Liberté !
نویسنده: رفیق جمال
برفهای منجمد از قلهها فرو میریزند و به جویبارهای روان بدل میشوند،
پرندگان آواز آزادی سر میدهند،
و گلها، بیهراس، رنگهای خود را به جهان بازمیگردانند.
نوروز در سطحی عمیقتر، یک مفهوم تاریخی و اجتماعی است: لحظه گسست از نظم کهنه و امکان آغاز یک وضعیت نو.
این جشن بیش از سه هزار سال در جغرافیای وسیعی از ایران تا کوردستان و آسیای مرکزی ادامه یافته است. از نظر نجومی، با لحظهی اعتدال بهاری همزمان است؛ اما بقای آن در طول تاریخ، نه بهخاطر تقویم، بلکه بهخاطر کارکرد اجتماعی و معنای سیاسی آن بوده است.
در حافظهی جمعی، نوروز همواره با ایدهی رهایی پیوند خورده است.
در روایتهای مردم کوردستان، این پیوند با شکست امپراتوری آشور به عنوان نماد یک نظم سرکوبگر بیان میشود.
در اسطورههای ایرانی، با قیام کاوه و پایان ضحاک.
و امروز، گویی تاریخ بار دیگر به همان آستانه بازگشته است.
مردم، در میان جنگ، بمباران و سرکوب،
میان قدرتهایی که زندگی را به میدان رقابت خود تبدیل کردهاند، بار دیگر در برابر همان پرسش ایستادهاند:
چگونه میتوان آزاد شد؟
پاسخ، در تکرار چرخه ی خشونت نیست.
در تبدیل شدن به سوخت جنگ قدرتها نیست.
پاسخ، در بازگشت به جامعه است، به پیوندهای انسانی،به همبستگی و به شناخت دوبارهی یکدیگر.
فارغ از دقت تاریخی این روایتها، آنچه اهمیت دارد یک حقیقت مشترک است:
هیچ نظمی که بر پایه ی سرکوب و ستم بنا شده، پایدار نخواهد ماند.
امروز، این معنا دوباره موضوعیت پیدا کرده است.
در شرایطی که مردم در جغرافیای ایران همزمان با سرکوب داخلی و تنشهای نظامی و جنگ قدرتها مواجهاند، نوروز دیگر صرفاً یک آیین فرهنگی نیست؛ بلکه یک نقطهی تمرکز برای بازاندیشی در امکان رهایی است.
اما این رهایی نه از مسیر جنگ قدرتها میگذرد و نه از طریق دخالت نیروهای خارجی.
قدرتهای جهانی، چه در قالب دولتها و چه در قالب ائتلافهای نظامی، بر اساس منطق منافع خود عمل میکنند، نه بر اساس آزادی انسانها.
از سوی دیگر، بازتولید همان الگوهای متمرکز قدرت ( با چهرهای متفاوت تر) تغییری بنیادین ایجاد نمیکند.
جابهجایی قدرت، بدون تغییر ساختار، فقط شکل سلطه را عوض میکند، نه ماهیت آن را.
بنابراین مسئله، نه انتخاب میان قدرتها،
بلکه رد منطق سلطه بهعنوان یک کل است.
در این چارچوب، فراخوان به رویارویی مستقیم و بیسازمان در شرایط جنگی، نه یک راهحل، بلکه افزایش هزینهی انسانی بدون چشمانداز واقعی تغییر است.
آنچه ضروری است، نه پراکندگی و واکنشهای هیجانی، بلکه بازسازی پیوندهای اجتماعی، همبستگی، و شکلگیری ظرفیتهای خودسازمانیافته در جامعه است.
آزادی، یک لحظهی ناگهانی نیست؛
یک فرآیند اجتماعی است که از دل همکاری، همبستگی و سازمانیابی افقی
در برابر ساختارهای اقتدارگرا و مردسالار که بر تمرکز قدرت و کنترل جامعه استوارند، شکل می گیرد.
آلترناتیو واقعی، شکلگیری جوامعی است که خود را اداره میکنند،
بر پایهی همکاری عمل میکنند،
و در هماهنگی با طبیعت و نیازهای انسانی پیش میروند.
نوروز، در این معنا، فقط یک نماد نیست؛
بلکه یک چارچوب مفهومی است:
گذار از نظمهای فرسوده به شکلهای نوین زندگی اجتماعی.
این گذار، همانطور که در طبیعت رخ میدهد، بدون دگرگونی ممکن نیست.
اما این دگرگونی، نه تخریب کور، بلکه عبور آگاهانه از ساختارهای ناکارآمد به ساختارهای مترقی و انسانیتر است.
نوروز یادآور این واقعیت است که تاریخ خطی و بسته نیست.
نظمهای موجود، هرچقدر قدرتمند،
میتوانند پایان یابند.
و آنچه پس از آن میآید،
نه بهدست قدرتها،
بلکه بهدست مردمی ساخته میشود
که توانستهاند خود را بازشناسند و بهصورت جمعی عمل کنند.
نوروز، در این سطح،
نه یک جشن،
بلکه یک موقعیت تاریخی است:
امکان پایان سلطه،
و آغاز ساختن یک زندگی آزاد.
نه به ملا، نه به شاه!
نه به جنگ دولت ها!
زن-زندگی-آزادی!
Si vous souhaitez participer à la campagne de solidarité avec les prisonniers politiques en Iran, contactez-nous : solireviran@revlibertaire.com
